1. Ana Sayfa
  2. Eğitim Bilimleri
  3. Mesleki Rehberlik

Mesleki Rehberlik

Mesleki Rehberlik

Mesleki rehberlik nedir? Bireylerin çeşitli meslekleri tanıyabilmeleri kendi özelliklerine uygun mesleği seçebilmeleri, seçtikleri mesleğe hazırlanabilmeleri ve mesleki yönden gelişebilmeleri amacıyla yapılan yardımlar bütünü.

Mesleki rehberlik temel aşamaları

– Mesleklerin incelenmesi
– Bireyin kişisel nitelikleri ile mesleklerin gerektirdiği özellikler arasında bağlantı kurmadır. Mesleki Rehberlik aşamalrından sonra mesleki ğelşim sürecinin aşamalarından bahsedelim.

 Mesleki gelişim süreci 5 aşamadır

1) Uyanış ve Farkına Varma (5-12 Yaş):
Meslek edinmesi gerektiği konusunda farkındalık geliştirir. Yani Özdeşime dayalı mesleki seçim yapar.

2) Meslekleri Keşfetme – Araştırma (12-15 Yaş): Bu durumda Meslekleri ve özelliklerini inceler.

3) Karar Verme (15-18 Yaş):
Birey, kendi özellikleri ile meslekleri gerçekçi şekilde analiz eder yani kişi kendine uygun mesleği seçer.

4) Hazırlık (18-23 Yaş):
Tercih ettiği meslekle ilgili eğitim sürecine girer.

5) İşe Yerleşme (23+):
Son olarak 23 yaş üstünde; Eğitime alınan meslekte çalışılmaya başlanır.

Meslek seçimini etkileyen faktörler

– Yetenekler (Sözel yetenek, sayısal yetenek gibi)
– İlgiler başka bir değişle İlgi duyulan alanlar
– Meslek Değerleri (Kazanç, değişiklik, yarışma, bağımsızlık, kolay iş bulma, adını duyurabilme)
– Yetkinlik Beklentileri (Öz yeterlik inancı): Bir kimsenin belli bir işi başarı ile yapma hususunda yeterliliğine inancıdır.

Şimdi ise Mesleki Rehberlik ile ilgili kavramlardan bahsedeceğiz.

Mesleki Rehberlik ile ilgili kavramlar

a) Mesleki Rehberlik Ginzberg ve arkadaşlarının gelişim kuramı:

– Fantezi Dönemi (5-12 Yaş):
Bu dönemde hoşa giden mesleğe girmek istenir. Yetişkinlerle özdeşim kurma taklit etkindir.

– Geçici Seçim Dönemi (11-17 Yaş):
Ergenlik dönemine gelen bu dönemde birey hoşuna giden eylemlere yönelme eğilimi sergiler. Yani İlgi, yetenek, değer, geçiş basamaklarına ayrılır.

– Gerçekçi Dönem (17-22 Yaş):

Seçimler gerçek, bir üst öğrenme ya da iş alanına dönüktür. 3 alt basamağı var:

Araştırma (keşfetme): Üniversiteye ilk başladığı zaman denk gelir.

Billurlaşma: Mesleği seçimini etkileyen çok çeşitli faktörleri değerlendirdiği dönemdir.

Belirleme: Kararın kesinleşmesi ve özel planlamayı kapsar

rehberlik turleri
Önerilen Yazı
Rehberlik Türleri ve Rehberlik

b) Mesleki Rehberlik – Super’ in öz (benlik) kavramı kuramı:

5 basamakta gerçekleşir.

1) Büyüme Evresi (14 yaşına kadar)
Özdeşleşme süreçleri görülür (Hayal, ilgi, yetenek)

2) Araştırma (keşfetme) Evresi (14-24 yaş):
Kendini tanıma, meslekleri inceleme, rol deneme

3) Yerleşme Süreci (25-44 yaş):

– Uygun bir meslek seçer, o alana yerleşir sonuç olarak sosyal yaşamı işine göre düzenler.

4) Koruma Evresi (45-64 yaş):
Elde ettiği işini sürdürme üretken olma eğilimi gösterir.

5) Çöküş (İnişe geçiş) Evresi (65 ve sonrası):
Fiziksel – bilişsel becerilerde yavaşlama görülür. Başka bir ifadeyle Emekliliğe hazırlık başlar.

c) Mesleki Rehberlik – Holland’ın kişilik kuramı:

Holland kişilik kuramını 6 tipte anlatır. Bunları kısaca yazacak olursak.

1) Gerçekçi Tip: Pratik, maddeci, erkeksi, antisosyal, başarma güdüsü, fazla gelişmemiş (yaparak, yaşayarak öğrenme) kişilerdir.

2) Araştırma (aydın) Tip: Rasyonel, eleştirel, analitik düşünebilen, titiz, bağımsız, içedönük kişilerdir.

3) Sanatçı Tip: Duyguları dengesiz, hayalci, sezgici, duygusal, duyarlı kişilerdir.

4) Sosyal Tip: Yardımsever, iş birlikçi, empati kuran, içten, nazik, anlayışlı kişilerdir.

5) Girişimci Tip: Dışa dönük, enerjik, atılgan, öz güveni yüksek, sabırsız, konuşkan kişilerdir.

6) Geleneksel Tip: Dikkatli, itaatkar, titiz, düzenli, dengeli, hayal gücü zayıf kişilerdir.

7) Roe’ nin İhtiyaç Kuramı: Ebeveynler çocuğa karşı soğuk ve reddedici tutumda sergilerse, çocuklar ileriki yaşlarda diğer insanlarla çalışma ve iş birliği yapmaktan kaçınır. Eğer sıcak ve kabul edici davranırlarsa çocuklar ileriki yaşlarda diğer insanlarla çalışmaktan hoşlanırlar.

Kişisel/Sosyal Rehberlik:

Bireyin kendini tanıması anlaması, üstün ve sınırlı yönleriyle kendini kabul etmesi ve geliştirmesi, kendine güvenen, kişiler arası ilişkilerde becerikli, kişisel ve sosyal yönden dengeli ve uyumlu bireyler yetiştirmek için verilen hizmetlerdir.

– Kişisel Rehberliğin Amaçları; bireyin kendini psiko-sosyal bir gerçeklik olarak anlamasına ve kabul etmesine, fiziksel ve sosyal çevresini gerçek boyutları ile kavrayarak kendi yetenek ve olanaklarını bu gerçeklik içinde en iyi şekilde kullanabilmesine yardım etmektir.

* Sosyal Beceri; bireyin başkalarıyla başarılı bir şekilde etkileşimde bulunmasına olanak sağlayan davranışlardır.

* Duygusal Zeka (EQ); duyguları zamanında üretebilme, yaşatabilme, denetim altında tutabilme, başka bireyler ile sağlıklı duygusal iletişime girebilme (empati) yeteneğidir. Aklın kendini “his saldırıları” ndan koruyup, duygularını gerektiği yerde yönetebilme gücüdür.

Mesleki Rehberlik konusunu anlattık. herkese iyi çalışmalar

Diğer Eğitim Bilimleri Konularınada göz atmanızı tavsiye ederiz.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver!

Bu içerik için yorumunuzu ekleyin